Co giật tâm lý

Lượt xem: 7215

Có tới 20 – 30% số bệnh nhân được chẩn đoán nhầm động kinh trong khi họ mắc chứng co giật tâm lý (Psychogenic nonepileptic seizures - PNES). Đây là con số thống kê đáng giật mình ở các trung tâm khám chữa bệnh động kinh tại Mỹ. Trên thực tế, co giật tâm lý là một bệnh khó đối với cả bệnh nhân và bác sỹ, bởi lẽ nó khó chẩn đoán và không dễ điều trị. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn có những khái niệm cơ bản để nhận biết về co giật tâm lý.

Co giật tâm lý là gì?

Co giật tâm lý (PNES) là tình trạng cơ thể xuất hiện các rối loạn về vận động, cảm xúc, hành vi… tương tự như co giật trong bệnh động kinh nhưng lại không có sự rối loạn phóng điện bất thường đặc trưng trong não bộ như các thể bệnh động kinh khác. Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng này là do sự căng thẳng tâm lý.

Biểu hiện thường gặp của co giật tâm lý là co giật toàn thân tương tự như cơn co cứng – co giật ở bệnh động kinh (bệnh nhân ngã ra, toàn thân co giật). Co giật tâm lý cũng có thể biểu hiện giống với cơn động kinh vắng ý thức hoặc động kinh cục bộ phức hợp (mất ý thức tạm thời, nhìn chăm chăm vô hồn về một phía). Chính vì có sự tương đồng về triệu chứng như trên, bệnh nhân co giật tâm lý rất dễ bị chẩn đoán và điều trị nhầm với bệnh động kinh. Khoảng 25% bệnh nhân từng được chẩn đoán động kinh và không đáp ứng với thuốc điều trị động kinh được xác định là mắc co giật tâm lý.

Sẽ càng khó khăn hơn trong việc chẩn đoán khi cả hai bệnh này có thể xuất hiện đồng thời trên cùng một bệnh nhân. Có khoảng từ 5 - 10% bệnh nhân động kinh ngoại trú và 20 - 40% bệnh nhân nội trú xuất hiện các cơn co giật tâm lý. Những người gặp phải các vấn đề về thần kinh như: trầm cảm, rối loạn tâm lý sau sang chấn… là những đối tượng dễ gặp phải co giật tâm lý nhất. Bệnh thường xuất hiện khi còn trẻ (sau độ tuổi thanh thiếu niên) và 75 - 85% số trường hợp là phụ nữ.

Co giật tâm lý có những biểu hiện giống bệnh động kinh

Co giật tâm lý có những biểu hiện giống bệnh động kinh

Cốm EGARUTA là giải pháp chuyên biệt giúp làm giảm tần suất, mức độ các chứng co cứng, co giật trong bệnh động kinh và co giật tâm lý. Hãy liên hệ với chúng tôi hoặc Zalo qua số điện thoại 0962.62.0043 để được tư vấn tốt nhất.


Nguyên nhân gây co giật tâm lý

Phần lớn bệnh nhân bị co giật tâm lý từng trải qua một biến cố tâm lý nặng nề trong cuộc sống. Co giật tâm lý được xác định là một dạng biểu hiện thực thể của stress tâm lý, không do rối loạn về thể chất mà hoàn toàn được quyết định bởi rối loạn về tinh thần. Các nguyên nhân thường gặp là: sang chấn tâm lý, tình trạng stress kéo dài hoặc thay đổi cảm xúc đột ngột như: ảnh hưởng sau chấn thương, lạm dụng tình dục, sau khi ly hôn, mất đi người thân, thất tình…

Ngoài ra, co giật tâm lý có thể liên quan đến chứng đau nửa đầu phức tạp, cơn thiếu máu não thoáng qua, rối loạn chức năng của hệ thần kinh tự trị, loạn nhịp tim, hạ đường huyết, nhiễm độc thuốc hoặc hoặc ngộ độc rượu.

Chẩn đoán co giật tâm lý

Nếu như điện não đồ (EEG) là công cụ quan trọng để chẩn đoán động kinh, thì chẩn đoán co giật tâm lý cần dựa trên sự kết hợp của nhiều phương pháp, trong đó thử nghiệm đáng tin cậy nhất là điện não đồ kết hợp video (EEG – video monitoring). Thiết bị bao gồm một phần ghi điện não đồ và một máy quay video, cho phép theo dõi sự xuất hiện cơn co giật ở bệnh nhân trong khoảng thời gian từ vài giờ đến vài ngày. Bác sỹ sẽ dựa vào cả dữ liệu về điện não và video để đưa ra chẩn đoán bệnh nhân có phải co giật do tâm lý hay không. Nếu được chẩn đoán co giật tâm lý, bệnh nhân sẽ được chuyển đến bác sỹ tâm lý để tiếp nhận chăm sóc và điều trị.

Điều trị co giật tâm lý bằng tâm lý trị liệu

Điều trị co giật tâm lý bằng tâm lý trị liệu

Phân biệt co giật tâm lý và bệnh động kinh thông thường

Các bác sỹ thường nghi ngờ bệnh nhân mắc co giật tâm lý nếu như cơn co giật có những biểu hiện khác thường như dạng chuyển động cơ thể, thời gian co giật, yếu tố khởi phát và tần suất xuất hiện cơn co giật. Một số đặc điểm gợi ý, không mang tính chất chẩn đoán để phân biệt co giật tâm lý với động kinh thông thường là: Bệnh nhân cắn vào đầu lưỡi, co giật kéo dài hơn 2 phút, đầu lắc từ bên này sang bên kia, chuyển động tay chân không đồng bộ, khóc lóc, rối loạn trương lực cơ, các cơn co giật ở mỗi lần khác nhau, tần suất cao, không đáp ứng với các thuốc chống động kinh, co giật khởi phát từ từ, mắt nhắm nghiền, xảy ra sau những kích thích có liên quan đến các rối loạn thần kinh và tâm lý…

Xem thêm

Dấu hiệu nhận biết bệnh động kinh

Mối nguy hiểm thường trực khi mắc bệnh động kinh

Điều trị co giật tâm lý

Nếu được phát hiện và điều trị đúng bệnh nhân có thể được chữa khỏi hoàn toàn. Điều trị co giật tâm lý cần ngưng sử dụng thuốc chống động kinh trong trường hợp bệnh nhân không có bệnh động kinh kèm theo, giải quyết các vấn đề thần kinh tiềm ẩn nếu có và kết hợp với các biện pháp chăm sóc tâm lý thích hợp.

Điều trị co giật tâm lý hiện nay chủ yếu nhờ liệu pháp tâm lý trong đó được khuyến cáo sử dụng nhiều nhất là liệu pháp nhận thức – hành vi (Cognitive behavioural therapy - CBT). Cách bạn suy nghĩ về mọi thứ sẽ ảnh hưởng đến thái độ, tình cảm và hành vi của bạn. CBT tác động vào cách suy nghĩ, giúp bạn tìm hiểu những vấn đề đang gặp phải, nhìn nhận một cách tích cực hơn và đối mặt với những căng thẳng. Khi các vấn đề tâm lý được giải tỏa thì các triệu chứng thực thể cũng giảm đi.

Tầm quan trọng của việc chẩn đoán và điều trị sớm co giật tâm lý

Việc chẩn đoán và điều trị sớm co giật tâm lý là rất quan trọng. Tuy nhiên thật không may mắn, hiện nay co giật tâm lý dễ bị chẩn đoán nhầm và chậm trễ trong việc điều trị đúng. Chính vì lý do này mà nhiều bệnh nhân phải chịu thêm chi phí khám chữa bệnh và tác dụng phụ không đáng có do sử dụng thuốc chống động kinh. Mặt khác bệnh co giật tâm lý còn tác động tiêu cực đến cuộc sống sinh hoạt hàng ngày, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và tinh thần của bệnh nhân. Sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các bác sỹ thần kinh và tâm lý học đang được khích lệ, nhằm chẩn đoán chính xác hơn và điều trị hiệu quả hơn các tình trạng co giật tâm lý.

DS. Thanh Hải

Nguồn tham khảo:

http://www.aafp.org/

http://www.epilepsy.com/

http://hsc.usf.edu/

http://emedicine.medscape.com/

http://www.epilepsysociety.org.uk/

--------------------------------------------------

Chia sẻ:
Đánh giá:
Bình chọn: 5/5 - 5 lượt bình chọn
Bình luận
Viêt bình luận
Hỗ trợ trực tuyến